Δύο ανώτεροι διαπραγματευτές για το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), τη συμφωνία της εποχής Ομπάμα για τον περιορισμό του εμπλουτισμού πυρηνικού ουρανίου του Ιράν σε αντάλλαγμα για την άρση των κυρώσεων, δήλωσαν στον Guardian ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έδωσε στην Τεχεράνη ένα απρόσμενο όπλο, χρησιμοποιώντας τα Στενά του Ορμούζ για να βγει από το οικονομικό αδιέξοδο και να «ισορροπήσει την ασυμμετρία ισχύος» με τις ΗΠΑ.
Το 2018, ο Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία στον Λευκό Οίκο απέσυρε τις ΗΠΑ από το JCPOA, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «μία από τις χειρότερες και πιο μονόπλευρες συναλλαγές» στις οποίες είχαν ποτέ συνάψει οι ΗΠΑ.
Όμως μετά από μια στρατηγική υψηλής πίεσης – πρώτα μέσω της επιστροφής των κυρώσεων και στη συνέχεια, μετά την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία το 2025, έναν πόλεμο που είχε ως στόχο να καταστρέψει τις πυρηνικές και βαλλιστικές πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν – η σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει βρεθεί σε πιο περίπλοκες διαπραγματεύσεις από ό,τι πριν την έναρξη των επιθέσεων.
«Δεν υπάρχει τρόπος να επιστρέψουμε στο status quo πριν ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος», θεωρεί ο Άλαν Έιρ, πρώην διπλωμάτης που συμμετείχε στη διαπραγμάτευση της JCPOA.
«Το Ορμούζ είναι ένα τόσο καλό στρατηγικό αποτρεπτικό μέσο, που σε κάποιο βαθμό καθιστά το πυρηνικό πρόγραμμα λιγότερο κρίσιμο. Οι Ιρανοί χρειάζονται πολύ χρόνο και πολύ ρίσκο για αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Όμως τώρα έχουν μια πραγματικά εντυπωσιακή απειλή, η οποία είναι απίστευτα εύκολο να ενεργοποιηθεί και να απενεργοποιηθεί», λέει.
Από την πλευρά του, ο Ρόμπερτ Μάλεϊ, λέκτορας του Γέιλ, πρώην ειδικός απεσταλμένος στο Ιράν υπό τον Τζο Μπάιντεν και επικεφαλής διαπραγματευτής για το JCPOA, σημείωσε ότι «Τα στενά του Ορμούζ δεν ήταν πρόβλημα πριν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να επιτεθούν. Πέρα από τα προβλήματα που υπήρχαν στο παρελθόν, προσθέσαμε κι άλλα, επειδή οι ΗΠΑ έδωσαν στο Ιράν ένα εργαλείο που πάντα είχε, αλλά ποτέ δεν είχε σκεφτεί να χρησιμοποιήσει ή ποτέ δεν ένιωσε ότι θα μπορούσε».
Οι πιθανότητες για μια συνολική συμφωνία που να ικανοποιεί το σύνολο των απαιτήσεων των ΗΠΑ και του Ιράν μοιάζουν ελάχιστες. Η κυβέρνηση Ομπάμα είχε διαπραγματευτεί αποκλειστικά για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ενόψει της συμφωνίας του 2015, όμως η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει μια ευρύτερη συμφωνία που εκτός από τα πυρηνικά, θα περιορίζει επιπλέον το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και την υποστήριξη σε περιφερειακές φιλοϊρανικές οργανώσεις, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη.
Όπως υποστηρίζει ο Μάλεϊ, «ο Τραμπ καθοδηγήθηκε από δύο στόχους που βρίσκονταν σε σαφή αντίθεση: ήθελε να είναι σε θέση να ανακηρύξει μια απόλυτη νίκη και ήθελε μια γρήγορη αποχώρηση. Μπορεί να ισχυρίζεται ότι νίκησε, όμως αυτό διαψεύδεται καθημερινά από ό,τι συμβαίνει επί τόπου».
Πηγή: The Guardian
www.ertnews.gr
