Πλησιάζει η αποφράδα επέτειος του πραξικοπήματος που οδήγησε τη χώρα μας στο «γύψο» για επτά χρόνια και πρόσφατα έγιναν αναφορές για το ρόλο του δικτάτορα και στη μαύρη περίοδο της γερμανικής κατοχής.
Συγκεκριμένα «τάραξαν τα νερά», οι αναφορές που έγιναν περίπου ένα μήνα πριν, κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων για τα 82 χρόνια από το Μπλόκο της Καλογρέζας, από το Δήμο Νέας Ιωνίας, ότι όταν Έλληνες συνεργάτες των Γερμανών, δίσταζαν να πατήσουν τη σκανδάλη, τότε ένας «ένθερμος» νεαρός υπολοχαγός του Ελληνικού στρατού αρχίζει να ρίχνει στο ψαχνό και επέβαλε και στους άλλους να πυροβολήσουν κατά της συγκεντρωμένης μικρής ομάδας, ειδάλλως τους απειλούσε με εκτέλεση».
Αναφέρεται ως πρωταγωνιστής αυτού του περιστατικού ο μετέπειτα πραξικοπηματίας Γεώργιος Παπαδόπουλος.
Σε άρθρο του Ιστορικού Ερευνητή, Προέδρου Ένωσης Σπάρτης Μικράς Ασίας & ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ, Λουκά Χριστοδούλου, με μεγάλο συγγραφικό και ερευνητικό έργο στη Νέα Ιωνία αναφέρεται πως: «Ο Ιωνιώτης Γιάννης Φουσκάκης που ήταν στρατιωτικός και αυτός και γνώριζε πολύ καλά τον Γεώργιο Παπαδόπουλο και τον Αδαμάντιο Ανδρουτσόπουλο, στο βιβλίο του “ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ” έκδοση 1982, γράφει:
….Και ξαφνικά άρχισε να ρίχνει στο ψαχνό ένας νεαρός υπολοχαγός του ελληνικού στρατού και επέβαλε και στους άλλους να πυροβολήσουν κατά της συγκεντρωμένης μικρής ομάδας ειδ΄ άλλως τους απειλούσε με εκτέλεση. Αυτός ο Αξιωματικός ήταν ο Υπολοχαγός Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο μεταγενέστερος δικτάτορας, που έκανε κι άλλα εγκλήματα σ΄ άλλες συνοικίες της Αθήνας, όπως κατάγγειλε η οργάνωση της Γαργαρέτας.
Ανάμεσα σ΄ αυτούς που πιάνανε και συγκεντρώνανε τον κόσμο για εκτέλεση ήταν και ο ανιχνευτής Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος, πρωθυπουργός αργότερα στη δικτατορία του Παπαδόπουλου και του Ιωαννίδη κι έτσι οι δεσμοί τους χρονολογούνταν από τα χρόνια αυτά…».
Σε συνομιλία που είχαμε με τον κ. Χριστοδούλου στη διάρκεια των εκδηλώσεων του Μπλόκου, μας είπε ότι ο Φουσκάκης ήταν συνομήλικος με τον Παπαδόπουλο και είχαν τον ίδιο βαθμό στο στρατό, με τη διαφορά ότι αυτός μετά τον πόλεμο πήγε με την πλευρά του ΔΣΕ (και αποτάχτηκε), ενώ ο Παπαδόπουλος είχε διαγράψει ήδη την πορεία του.
Ως προς το γεγονός έχουν διατυπωθεί αντιρρήσεις για το αν ο μετέπειτα δικτάτορας ήταν παρόν στην Αθήνα και αρκετοί τον τοποθετούν στην κατοχική περίοδο στην Πάτρα, και να υπηρετεί στο επισιτιστικό γραφείο Πατρών και παράλληλα τον θέλουν να στρατολογείται στα τάγματα ασφαλείας. Άλλοι τόσοι τον τοποθετούν στην Αθήνα από την πρώτη περίοδο της κατοχής και να στρατολογείται στην Ἐθνική Ὀργάνωσι Ἀντιστάσεως, την γνωστή και ως «Χ».
Με τη βοήθεια των Βρετανών κατέφυγε το 1944 στη Μέση Ανατολή.
Φαίνεται πως δεν ήταν μόνο στην Πάτρα, ή μόνο στην Αθήνα, αλλά κινήθηκε και στις δύο πόλεις, στην ίδια βέβαια διαδρομή ως προς τις πολιτικές του επιλογές.
Στο συμπέρασμα αυτό μας οδηγεί μία συνέντευξη που είχαμε πάρει πριν από πολλά χρόνια από τον αείμνηστο Περικλή Ροδάκη (Λυκουρία Αχαΐας, 1923 – Αθήνα, 14 Απριλίου 2013 που ήταν Έλληνας συγγραφέας και αγωνιστής της Αριστεράς, μέλος της ΕΔΑ) για τις ταραγμένες δεκαετίες που είχε πολιτική δράση.
Για τον επίσης Πελοποννήσιο Παπαδόπουλο (ήταν από το Ελαιοχώρι Αχαΐας) μας είχε πει τα εξής:
«Στα ανάκτορα δραστηριοποιούνται ο Γαρουφαλιάς (κουμπάρος του Παπανδρέου και θείος της Δάφνης Σημίτη) και ξαποστέλνει το Γεώργιο Παπαδόπουλο στον Έβρο, όπου εκεί στήνει το λεγόμενο σαμποτάζ του Έβρου. Σκηνοθετεί ένα σαμποτάζ, το αποδίδει στους κομμουνιστές και στήνονται διώξεις.
Ερ-Δηλαδή ήταν από παλιά τραμπούκικο στοιχείο;
Απ-«Από την περίοδο της κατοχής, όπου στην Πάτρα ήταν στα τάγματα ασφαλείας με τον Κουρκουλάκο. Ήταν ανακριτής των Ες Ες στο λεγόμενο «μαύρο σπίτι» στην οδό Αράτου και Κορίνθου. Μέσα στην κατοχή, τον πλησιάζουν Άγγλοι, ο Κέλερ και ο Στήβενς, μέχρι του σημείου να παρακολουθούν και ανακρίσεις!!
Το Φλεβάρη του 1944 τον φυγαδεύουν στη Μέση Ανατολή, γίνεται από τους ιδρυτές του ΙΔΕΑ (παραστρατιωτική οργάνωση). Από τους Άγγλους, στρέφεται στους Αμερικάνους».
Ερ-Δηλαδή όπως λέμε και στο ποδόσφαιρο, κάνει μεταγραφή;
Απ-«Ναι, αλλά κρατάει και επαφή με τους Άγγλους. Επιχείρησε το 1955 – 1956 να κάνει πραξικόπημα, αλλά δε δικάζεται μόνο και μόνο μετά από παρέμβαση των Αμερικανών. Μετά λοιπόν το «σαμποτάζ του Έβρου», ο Γ. Παπανδρέου τον κατεβάζει στην Αθήνα, επειδή προσέφερε “μεγάλη υπηρεσία”. Είναι λοιπόν προστατευόμενός του. Επίσης εκείνο τον καιρό γίνεται και μία προσπάθεια θεωρητικής κάλυψης του αντικομμουνισμού, αλλά και δράσης οργανώσεων, όπως ο Λάκης ο Ιωαννίδης και η ΕΚΟΦ».
Η συνέντευξη του Π. Ροδάκη (προϊόν ραδιοφωνικής συνέντευξης πριν από πολλά χρόνια), στην οποία αναφέρεται το απόσπασμα αυτό, και περιέχεται στο βιβλίο μας «Εργατικές Ιστορίες- Β’ μέρος», που εκδόθηκε τον Απρίλιο του 2024 (ISBN-13: 9786188702714) και η αναφορά για τον δικτάτορα στις φετεινές εκδηλώσεις του Μπλόκου, μας οδήγησε στο να κάνουμε τη σύνδεση.
Η παρουσία του μετέπειτα δικτάτορα στις δύο πόλεις, δεν είναι απαραίτητο να γίνεται μόνο με αφετηρία την Πάτρα και κατεύθυνση την Αθήνα, καθώς μπορεί να προκύπτει και περιστασιακή επιστροφή από τη μία πόλη στην άλλη.
Οι δηλώσεις του Ροδάκη για συνεργασία του Παπαδόπουλου και με Εγγλέζους μας κάνουν να πιθανολογούμε (καθώς ο Π. Ροδάκης δεν βρίσκεται εν ζωή για μπορέσουμε να αντλήσουμε νέα στοιχεία) ότι πρέπει να γίνεται προς το τέλος του πολέμου, που πύκνωσαν οι παρασκηνιακές λειτουργίες των Εγγλέζων, τόσο για να διαμορφώσουν την επόμενη μέρα στα πολιτικά πράγματα της Ελλάδας, όσο και γιατί ήθελαν τα Δωδεκάνησα εκτός ελληνικού κράτους και υπό τον έλεγχό τους. Δεν είχαν διστάσει να χρησιμοποιήσουν μετά την ήττα των Γερμανών, Έλληνες συνεργάτες των ναζί, σαν νέους συνεργάτες της εγγλέζικης πλευράς. Άλλωστε προς το τέλος του πολέμου, όταν όλα είχαν κριθεί, διέφυγε ο Παπαδόπουλος προς τη Μέση Ανατολή που βρίσκονταν υπό αγγλικό έλεγχο. Επαναλαμβάνουμε όμως ότι αυτό αποτελεί προσωπική μας εκτίμηση και όχι ιστορικά τεκμηριωμένο στοιχείο.
Το λεγόμενο «μαύρο σπίτι», ή αλλιώς η Κομμαντατούρ των κατοχικών δυνάμεων, απέκτησε τον συγκεκριμένο χρωματικό προσδιορισμό, λόγω των βασανιστηρίων στα οποία υπέβαλαν του συλληφθέντες Έλληνες (αλλά και ορισμένους Ιταλούς αντιφασίστες μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας) οι δυνάμεις κατοχής.
Το σημείο αποτελεί πεδίο ιστορικών αναφορών και ιστορικών περιπάτων μαζικών φορέων της πόλης ακόμα και σήμερα.
Παρά τα κενά και τις αμφισβητήσεις (πολλές προέρχονται από υποστηρικτές του) που υπάρχουν στην πορεία του πραξικοπηματία επί κατοχής, τόσο στην Πάτρα όσο και στην Αθήνα, όλες οι αναφορές τον τοποθετούν στην ίδια ρότα, αυτή της συνεργασίας με τις κατοχικές δυνάμεις και της επικοινωνίας (δεν ήταν ο μόνος) με τους Εγγλέζους, για την «επόμενη μέρα», μετά την ήττα των δυνάμεων του Άξονα και τη διαμόρφωση του μεταπολεμικού τοπίου.
Στη συνέντευξη Τύπου για το Μπλόκο της Καλογρέζας (φέτος με τη συμμετοχή Ιταλών συγγενών του Ιταλού αντιφασίστα Antonio Pelegrino, που εκτελέστηκε μαζί Έλληνες, ο δήμαρχoς Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης, είχε αναφέρει πως μεταπολεμικά δεν αποδόθηκε δικαιοσύνη όπως έπρεπε, γι’ αυτό και τέτοια στοιχεία συνέχισαν τη διαδρομή τους με τα αποτελέσματα που όλοι γνωρίζουμε και πλήρωσε η χώρα μας.
Το «μαύρο σπίτι της Αράτου» αποδείχτηκε «καλό και ταχύρρυθμο φροντιστήριο» για τον άνθρωπο που έβαλε τον «ασθενή στο γύψο».
Έρευνα: Νάσος Μπράτσος
www.ertnews.gr
